ارگونومی چیست؟

اگر بخواهیم معنای ارگونومی را در لغت مورد بررسی قرار دهیم، باید بگوییم از دو واژه یونانی ارگو و نومز تشکیل شده که به ترتیب به معنای کار و قاعده یا قانون هستند. این عبارت برای اولین بار در سال 1858 میلادی به کار برده شده و به مرور استفاده از آن گسترش پیدا کرد. ارگونومی در واقع یک رشته تخصصی بوده که به صورت کاملا مستقیم با موضوع بررسی تعاملات بین انسان‌ها و دیگر فاکتورهای سیستمی که با هدف آسایش و بهزیستی کاربران مورداستفاده قرار می‌گیرند، در ارتباط است.

 

اصلی‌ترین هدف از دانش ارگونومی، محافظت از نیروی انسانی در رضایت و ایمنی و بهبود عملکرد و بهره‌وری کل سیستم است. از اصول و قواعد ارگونومی معمولا در روند ساخت تجهیزات مختلف مانند کفش، دستکش و … هم استفاده می‌شود تا کاربران بتوانند بدون وارد شدن آسیب، از این تجهیزات ایمنی بیشترین بهره را ببرند.

آسیب های ناشی از نبود ارگونومی در محل کار

به دلیل تاکید و توصیه‌های گسترده بر روی رعایت و توجه به اصول ارگونومی، می‌توانیم ادعا کنیم که نبود ارگونومی در محیط‌های کاری می‌تواند آسیب‌ها و صدمات مختلفی را به همراه داشته باشد. در این بخش قصد داریم با چند نمونه از خطرها و آسیب‌هایی که در نبود شرایط ارگونومی ممکن است برای افراد پیش آید، آشنا شویم.

این صدمات معمولا شامل آسیب‌ها و اختلالات عضلانی و اسکلتی هستند که بر روی عضله‌ها، اعصاب، تاندون، ستون فقرات، غضروف‌ها و … اثر می‌گذارند. این دسته از اختلالات و آسیب‌ها در طولانی مدت می‌توانند بدترین و مخرب‌ترین تاثیرات را بر روی استخوان‌ها و مفاصل بگذارند.

در محیط‌های کاری معمولا بدن با شرایط و وضعیت تکراری سر و کار داشته که در صورت اصولی نبودن، می‌تواند آسیب‌های مختلفی را برای فرد به همراه داشته باشد. تکرار این فعالیت‌های سخت، قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب برای طولانی مدت، نشستن در یک حالت برای درازمدت، جابجایی لوازم و اشیاء سنگین از جمله مواردی هستند که در صورت نبود اصول ارگونومیک می‌توانند باعث آسیب‌های مختلف شوند.

ویژگی های کفش ایمنی ارگونومیک

پاها از مهم‌ترین بخش‌های بدن هستند که در محیط‌های کاری، نیاز به محافظت کلی و اساسی دارند. از این رو باید به دنبال تهیه تجهیزات کاربردی و مفید باشید که بتوانید با استفاده از آن‌ها از پاهای خود در برابر آسیب‌ها و صدمات مختلف محافظت کنید.

ایستادن‌های طولانی مدت، راه رفتن، دویدن، بلند شدن و نشستن به صورت مکرر و همچنین حمل وسایل و لوازم سنگین می‌توانند بر روی سلامتی پاها تا حد زیادی اثرگذار باشند؛ بنابراین می‌توانیم ادعا کنیم تهیه کفش مناسب با شاخص‌های ارگونومیک، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. شما می‌توانید برای اطلاع از قیمت کفش ایمنی پاتن که بر اساس این اصول ساخته شده، بر روی لینک درج شده کلیک کنید.

مهم‌ترین اصول ارگونومیک در کفش‌ها عبارتند از:

• در کفش‌های ارگونومیک که متناسب با مدل پای شما طراحی شده‌اند، باید فاصله میان انگشت بزرگ با نوک کفش حداقل نیم تا یک سانتی‌متر باشد.
• در زمان راه رفتن کفش باید به صورت کامل با پای شما خم شده و هیچ‌گونه محدودیت حرکتی به همراه نداشته باشد. انعطاف‌پذیری کفش ارگونومیک از اهمیت بالایی برخوردار است.
• کفش‌های ارگونومیک باید سبک بوده و در قسمت پنجه، قابلیت ضربه گیری بالایی داشته باشد. در بهترین حالت توصیه می‌شود از ترکیب نایلون و چرم برای رویه کفش ایمنی ارگونومیک استفاده شود تا بتواند محافظت مطلوبی را از پاهای شما داشته باشد.
• قسمت کفی کفش هم علاوه بر جذب ضربه باید دوام بالایی داشته باشد و در کوتاه مدت دچار تغییر شکل نشود.

ویژگی های دستکش کار ارگونومیک

استفاده از دستکش‌های ایمنی هم در محیط‌های صنعتی و کارگاهی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. پوشیدن این دستکش‌ها علاوه بر محافظت و افزایش سطح ایمنی، می‌توانند راندمان کاری شما را نیز بالاتر برده و از سر خوردن اجسام از دست، تا حد زیادی جلوگیری کنند.

دستکش‌های ایمنی برای اینکه اثرگذاری بالاتر و بیشتری را به همراه داشته باشند، باید به صورت ارگونومیک طراحی شوند؛ زیرا دستکش ایمنی ارگونومیک، دارای قابلیت‌های ویژه‌تری نسبت به مدل‌های معمولی بوده و می‌تواند به صورت هوشمندانه‌تری از بخش‌های مختلف دست شما محافظت کند. برای اطلاع از قیمت دستکش کار بر روی لینک درج شده کلیک کنید.

مهم‌ترین ویژگی‌های دستکش ارگونومیک عبارتند از:

• این دستکش‌ها علاوه بر انگشت‌ها باید از مچ، کف دست و در مواقع مورد نیاز ساعد شما به خوبی محافظت کنند.
• دستکش‌های ارگونومیک اصلا نباید مانع از حرکت راحت و آزادانه دست شده و ایجاد محدودیت حرکتی بکنند.
• متریال استفاده شده در ساخت دستکش، باید با نوع کاربرد و محیط استفاده به صورت کامل تناسب داشته باشند.
• در طراحی دستکش باید فضایی برای تنفس پوست در نظر گرفته شود تا از تعریق بیش از حد به صورت کامل جلوگیری شود.
• سطح داخلی دستکش هم باید از مواد مناسبی پوشیده شده باشد که باعث بروز هیچ‌گونه حساسیت پوستی نشود.
• از آنجایی که معمولا برای طولانی مدت قسمت داخلی از دستکش با پوست دست در ارتباط بوده، جنس آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و باید حالت ضد تعریق داشته باشد.

ارگونومی در محیط کار

همان طور که اشاره کردیم، پایبندی به اصول و نکات ارگونومیک در انواع محیط‌های کاری از محیط‌های اداری گرفته تا نمونه‌های صنعتی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و اصلا نباید نادیده گرفته شود. علاوه بر کفش و دستکش، سایر تجهیزات مانند صندلی، میز، لباس، کلاه و … نیز باید بر اساس اصول ارگونومی طراحی شده باشند تا بتوانند به بهترین نحو ممکن از سلامتی کاربران محافظت کنند. برای مثال برخی از اصول ارگونومی در طراحی این تجهیزات ایمنی عبارتند از:

• رنگ کلاه باید متناسب با نوع کاربرد و خطرات محیط تغییر کند تا افراد فنی با دیدن آن بتوانند به راحتی به خطرات موجود در محیط پی ببرند.
• جنس لباس باید به گونه‌ای باشد که در طولانی مدت باعث تشدید تعریق در بدن یا ایجاد بوی بد نشود.
• ارتفاع صندلی باید قابل تنظیم باشد تا هر فرد بتواند متناسب با قد خود آن را تغییر دهد.
• ارتفاع میز باید به گونه‌ای باشد که دست‌ها به صورت 90 درجه کامل بر روی آن قرار بگیرند.

سخن پایانی

بر اساس اصول و قواعد کاری، رعایت نکات ایمنی یکی از مهم‌ترین موضوعات بوده که در تمام محیط‌ها باید انجام شود. امروزه ابزار و تجهیزات مختلفی برای برقراری امنیت کاربران ارائه شده‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به مواردی مانند دستکش، کفش و … اشاره کنیم. طراحی و ساخت این لوازم ایمنی باید بر اساس اصول ارگونومیک باشد تا بتوانند ضامن سلامت جسمی فرد شوند.

در بخش‌های قبلی به صورت کامل به معرفی اصول ارگونومیک، کفش ایمنی ارگونومیک و همچنین دستکش ایمنی ارگونومیک پرداختیم تا شما بتوانید با آگاهی بالاتری لوازم مورد نیاز خود را انتخاب کنید.

سوالات متداول

کفی کفش ایمنی ارگونومیک باید به چه صورتی باشد؟

کفی این کفش‌ها باید با دوام و مستحکم و جاذب ضربه باشد تا بتواند به خوبی از پاها مراقبت کند.

بخش داخلی دستکش‌های ایمنی ارگونومیک به چه صورت است؟

در این بخش از مواد باکیفیت استفاده شده که از بروز حساسیت و تعریق بیش از حد جلوگیری می‌کنند.

رویه کفش ایمنی ارگونومیک باید از چه جنسی باشد؟

توصیه می‌کنیم در رویه این کفش‌ها از ترکیب نایلون و چرم استفاده شود که توانایی محافظت بالایی داشته باشد.